Hoe en wanneer mensen voor het eerst op Paaseiland aankwamen, is nog niet helemaal duidelijk. Sommige onderzoekers denken dat het rond het jaar 1.100 was, anderen denken dat het nóg eerder gebeurde. Zeker is dat de eerste bewoners Polynesiërs waren. Die kwamen uit een eilandengroep in de Stille Oceaan, ten oosten van Australië. Paaseiland hoort daar ook bij. Hoe ze het eiland bereikten? Waarschijnlijk staken ze met kano’s de zee over.

Jaco Roggeveen vertrok op 1 augustus 1721 met meerdere schepen en bemanningslieden vanaf het Nederlandse Waddeneiland Texel. Ze gingen in de Grote Oceaan op zoek naar een nog onbekend continent. Men dacht in die tijd namelijk dat ergens nog een onontdekt continent zou liggen. Dat vond hij niet, maar hij kwam wel Paaseiland tegen. En dat is best knap, aangezien het eiland slechts 163 vierkante kilometer is. Dat is 305 keer kleiner dan Nederland! Op 5 april 1722 wisten de schepen van Jaco het eiland te bereiken. Het was toen Paaszondag en dus besloot Jaco het eiland te vernoemen naar dit feest: Paaseiland. Best cool dat er toen al een Nederlander op Paaseiland was, toch?

Er bestaan vele mythes over het eiland. De bekendste mythe is dat de bevolking elkaar hebben uitgeroeid in 1680, maar beter onderzoek heeft laten zien dat dit nooit is gebeurd. De bevolking bestond uit twee groepen: de Kortoren en de Langoren. Deze twee groepen kregen hun naam vanwege hun lange of korte oorlellen. Het is nog onbekend hoe deze twee verschillende bevolkingsgroepen op het eiland terecht zijn gekomen. Maar toen de bevolkingsgroep te groot werd, zou er een oorlog zijn uitgebroken. Daarom leven er nu nog maar zo’n 100 mensen op het eiland. Inmiddels is bekend dat deze oorlog nooit heeft plaatsgevonden en dat er waarschijnlijk nooit heel veel mensen op het eiland hebben gewoond. Gevonden skeletten hebben laten zien dat de Polynesiërs helemaal niet agressief waren. De botten die zijn onderzocht laten geen sporen van oorlog of geweld zien. Waarschijnlijk stierven de mensen ‘gewoon’ aan ouderdom of ziektes.

In 1955 organiseerde de Noor Thor Heyerdahl een expeditie naar Paaseiland. Samen met William Mulloy en zijn team ontdekte hij diep in een moeras stuifmeel. Verder onderzoek liet zien dat er vroeger een groot bos op het eiland heeft gestaan. Hoe het bos precies verdwenen is, is niet helemaal duidelijk. Het zou kunnen dat de mensen zoveel bomen gebruikten om de Maoi’s te verplaatsen dat er uiteindelijk geen boom meer overeind stond. Ook is het hout van de bomen waarschijnlijk gebruikt om kano’s te maken zodat er gevist kon worden. Maar dat de Polynesiërs alle bomen hebben omgehakt voor hun eigen gebruik? Dat is erg onwaarschijnlijk.

Zoals je hebt kunnen lezen zijn er nog veel vragen over Paaseiland niet beantwoord. Het eiland is nog steeds een groot mysterie voor archeologen. Dit komt vooral omdat er nergens handgeschreven notities zijn gevonden van de allereerste bewoners van het eiland. Wetenschappers moeten het dus doen met de aanwijzingen die ze vinden in de natuur en de verslagen van ontdekkingsreizigers, zoals Roggeveen.