Dit wil je weten over het zonnestelsel

Als je bij helder weer ’s nachts omhoog kijkt zie je heel veel sterren fonkelen. Hoe langer je kijkt, hoe meer sterren erbij lijken te komen. Dat komt omdat je ogen wennen aan het donker en daardoor zie je steeds meer lichtpuntjes. Deze sterren en wij op planeet aarde maken deel uit van het zonnestelsel. Maar wat is het zonnestelsel precies? En waarom is er alleen op de aarde leven gevonden?

Hoe is ons zonnestelsel ontstaan?

Wat nu ons zonnestelsel is, begon miljarden jaren geleden als een heleboel rommel. Daar zijn onze zon, sterren en planeten uit ontstaan. En er cirkelt nog steeds veel puin rond in ons zonnestelsel: kometen.

Zonnestelsel of sterrenstelsel?

Het zonnestelsel is kleiner dan het sterrenstelsel. Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat het zonnestelsel onderdeel is van het sterrenstelsel. Het sterrenstelsel waar wij in leven is de Melkweg. De Melkweg bestaat uit 200 tot 400 miljard sterren. Omdat wij zelf in de Melkweg leven kunnen we maar een gedeelte zien. Bovendien kun je de Melkweg alleen zien als het heel helder is en er bijna geen kunstlicht te zien is, zoals lantaarnpalen of lichten van huizen. Een weiland of een uitgestrekte woestijn is bijvoorbeeld perfect! Maar de Melkweg is niet het enige sterrenstelsel. Samen met andere sterrenstelsels vormt de Melkweg het heelal.

De planeten

Ons zonnestelsel bestaat uit de zon en alle kleinere voorwerpen die om de zon heen draaien. Dit zijn bijvoorbeeld de acht bekende planeten: Mercurius, Venus, Jupiter, Mars, Saturnus, Aarde, Uranus en Neptunus. De planeten liggen in een vaste volgorde vanaf de zon. Een handig ezelsbruggetje om deze volgorde te onthouden is ‘Maak Van Acht Meter Japanse Stof Uw Nachthemd’. De aarde is dus de derde planeet vanaf de zon geteld. Je moet alleen onthouden dat de eerste ‘M’ voor Mercurius staat en dat de tweede M bij Mars hoort.

Huh... waar is pluto gebleven?

Naast de acht grote planeten zijn er ook nog dwergplaneten, manen, meteorieten, asteroïden en kometen te vinden. Pluto was bijvoorbeeld vroeger een normale planeet, maar hij is sinds 2006 een dwergplaneet. Planeten bewegen namelijk. Ze draaien niet alleen om hun eigen as, maar ze draaien ook ten opzichte van elkaar. Deze beweging gebeurt altijd op dezelfde manier. Bij een planeet is die hele weg vrij van andere objecten. Er zijn bijvoorbeeld geen meteorieten of andere planeten als obstakel. De weg van de dwergplaneet is niet helemaal vrij. Toen ontdekt werd dat Pluto’s baan niet helemaal vrij was, werd daarom besloten dat Pluto een dwergplaneet is. De ruimte is soms heel moeilijk te begrijpen. Als wetenschappers dingen hebben gevonden, kunnen deze later op een andere manier bekeken worden. Niks is dus helemaal zeker in de sterrenkunde!

Andere zonnestelsels

Er zijn niet alleen andere sterrenstelsels, er zijn ook andere zonnestelsels. Naast de acht planeten in ons zonnestelsel, zijn er namelijk nog andere planeten gevonden. Deze planeten draaien niet om de zon, maar om een andere ster. Het ontdekken van deze planeten is best moeilijk. Planeten zelf geven namelijk geen licht, ze weerkaatsen alleen het licht van de ster. Er is daarom nog niet veel bekend over andere zonnestelsels. Hopelijk ontdekken wetenschappers snel meer!

Hoeveel manen zijn er?

Er zijn ongeveer 170 manen in ons zonnestelsel te vinden. De meeste manen draaien om de grote planeten Jupiter en Saturnus. Wij op aarde hebben één maan en Venus en Mercurius zijn de enige twee planeten die geen eigen maan hebben. Hoe manen precies ontstaan weten onderzoekers nog niet zo goed. Sommige zijn waarschijnlijk ontstaan door botsingen van ruimtesteen. Soms zorgen wolken puin voor een maan of is er uit het gas dat om een planeet heen draait een maan ontstaan. Net als de planeten geeft de maan zelf geen licht. Het licht van de zon wordt weerkaatst op de maan en daarom zie je ’s avonds soms een heldere bol aan de hemel staan!

Waarom is er alleen nog maar leven op aarde gevonden?

De aarde is de enige planeet waar alle omstandigheden precies goed zijn waardoor er planten, dieren en mensen kunnen leven. Op andere planeten wordt wel gezocht naar leven, maar er is tot nu toe nog niks gevonden. Er wordt vooral gezocht in het ‘Goudhaartjegebied’. De aarde ligt precies in deze zone, dus als er ergens anders leven mogelijk is, moet dat haast wel in dezelfde zone zijn. Daarbuiten is het bijvoorbeeld te koud, te warm of er is te weinig zuurstof. Het zou wel cool zijn als er ooit ergens anders leven ontdekt wordt!